خلاف صواب و بعد از آن حقتعالى بيان امرى مىكند كه باعث ذكر است و داعى به آن و ميفرمايد كه * ( إِنَّ الَّذِينَ ) * بدرستى كه آنان كه * ( عِنْدَ رَبِّكَ ) * نزديك پروردگار تواند مراد قرب و منزلت و مكانت است نه منزل و مكان يعنى مقربان بارگاه كه ملائكه ملاء اعلااند * ( لا يَسْتَكْبِرُونَ ) * گردن نميكشند * ( عَنْ عِبادَتِه ) * از پرستش او * ( وَيُسَبِّحُونَه ) * و تنزيه ميكنند ذات اقدس او را از آنچه لايق كبريايى او نيست * ( وَلَه ) * و مر او را خالصا مخلصا * ( يَسْجُدُونَ ) * سجده مىكنند و در عبادت او آنچه نهايت خضوع و تذلل است بجا مىآورند و غير او را به او شريك نميگيرند يعنى فرشتگان ملاء اعلا با وجود قرب مقام ايشان در غايت خضوع و خشوعاند و پيوسته مشغولاند بطاعت و عبادت او بر وجه تذلل پس فرزند آدم بطريق اولى كه شب و روز بعبادت او اشتغال نمايد و باخلاص تمام او را پرستش كند و توانى و تقصير نورزد اين تعريض است بمشركان و تنبيه مردمان و لهذا بعد از تلاوت اين آيه سجده مستحبّ شده است و ببايد دانست كه باجماع اماميه سجده در چهار موضع از قرآن بر قارى و مستمع واجب است و آن در سورهء ( الم سجده و حم سجده و و النجم و اقرأ ) است و در بواقى سنت به جهت اصالت برائت از وجوب آن و آن يازده موضع ديگر است اعراف و نحل و رعد و بنى اسرائيل و مريم و حج در دو موضع فرقان و نمل و ص و انشقاق و نزد شافعى همهء سجدات سنت است و ص نه واجب و نه سنت و نزد ابو حنيفه همه واجب و موضع دويم حج را نه واجب ميداند و نه سنت حق اول است و در سجدات واجبه وضع جبهه و سجود بر اعضاى سبعه واجب است اما طهارت و ذكر و تشهد و تسليم و استقبال واجب نيست و ذكر در او مندوبست به اين عبارت كه صدوق در امالى خود ذكر كرده است و آن اينست كه ( لا إله الا اللَّه حقا حقا لا إله الا اللَّه تعبدا و رقا لا إله الا اللَّه ايمانا و صدقا سجدت لك يا رب تعبدا و رقا لا مستنكفا و لا مستكبرا ) و بدانكه در فتوحات اين سجده را كه در آخر اين سوره واقع شده سجده ملائكه گفته و فرموده كه ساجد را بايد كه در اين سجده از خصايص ملكى مستفيض شود تا حقيقت اين سجده را دريافته باشد و اينجا نكته ( اقرب ما يكون العبد من ربه و هو ساجد ) بر منصب ظهور جلوه ميدهد و چهره ميگشايد و رمز ( فاعنى فى نفسك بكثرة السجود ) از منظره شهود ظهور مينمايد و سجده طاعتى است خاص بلكه افسريست زيبنده بر مفارق اهل اخلاص از حضرت رسالت پناه صلَّى اللَّه عليه و آله مرويست كه اذا اقرأ ابن آدم السجدة فسجد اعتزل الشيطان يبكى فيقول تاويله امر هذا بالسجود فسجد فله الجنة و امرت بالسجود فعصيت فعلى النار يعنى چون فرزند آدم آيه سجده تلاوت كند پس سجده نمايد شيطان از او كناره كند و گويد اى واى بر من اين كس مامور شد به سجده و سجده